İçlerinden Biri İnsanlığın Gelecekteki Evi Olabilir: Dünya Benzeri Yaşam Koşullarına Sahip Olduğu Düşünülen 10 Ötegezegen

Güneş benzeri bir yıldızın yörüngesinde tıpkı dünya gibi bir gezegenin dolaştığının keşfedildiği 1995 yılından bu yana 4.000’den fazla ötegezegen keşfedildi. Bu keşiflerin yarısından fazlası ise Samanyolu Galaksisi’nde Dünya benzeri yaşam şartlarına sahip başka bir gezegen olup olmadığını belirlemek amacıyla 2009 yılında çalışmaya başlayan Kepler Uzay Teleskobu sayesinde yapıldı. 

Dünya gezegenine benzer şartlara sahip, yaşama elverişli bir gezegen keşfetmek, gökbilimcilerin uzun yıllardır devam eden bir hayali. Son zamanlarda keşfedilen ötegezegenler ile ise her ne kadar tamamen aynı özelliklere sahip olmasa da galakside Dünya gibi küçük, kayalık dünyaların olduğu kanıtlanmış durumda. Gelin şimdiye kadar keşfedilen en Dünya benzeri 10 ötegezegen neymiş, birlikte bakalım. 

Bir gezegen neye göre, kime göre ‘dünya’ olarak sınıflandırılır?

Dünya

Öncelikle gelin bir gezegenin yaşanılabilir dünya olarak sınıflandırılması için neler gerekli ona bir bakalım. Çok basitçe anlatmak gerekirse bir gezegenin potansiyel olarak yaşam dostu olarak nitelendirilmesi için nispeten küçük ve kayalık olmasının yanı sıra yıldızının yörüngesinde, suyun yüzeyinde sıvı halde bulunabileceği, “yaşanabilir bölge” olarak da tanımlanan konumda dönmesi gerekir.  

Öte yandan gelişen teknoloji ile birlikte mevcut teleskopların daha da gelişmesiyle bu faktörlere ek olarak gezegenin atmosferik bileşimi ve ana yıldızının ne kadar aktif olduğu gibi diğer faktörlerin de ele alınması mümkün olacaktır. 

İşte potansiyel olarak yaşam dostu 10  Dünya benzeri ötegezegen 

Gliese 667Cc 

Gliese 667Cc 

Avrupa Güney Gözlemevi’nin Şili’deki 3.6 metrelik teleskobuyla keşfedilen ve NASA’nın Jet Propulsion Laboratuvarı’na göre Dünya’dan sadece 22 ışık yılı uzaklıkta bulunan Gliese 667Cc, gezegenimizden en az 4,5 kat daha büyük. Ev sahibi yıldızının etrafındaki bir turunu yalnızca 28 günde tamamlayan bu ötegezegenin, bu yıldızının güneşten çok daha soğuk bir kırmızı cüce olması sebebiyle yaşanabilir bölgede olduğu düşünülüyor.  

Ancak tabii gezegenin kırmızı cüceden gelen sıcaklıktan aşırı ısınacak kadar yakın bir yörüngede dönmesi de muhtemel. 

Kepler-22b 

Kepler-22b 

600 ışık yılı uzaklıkta yer alan Kepler-22b, ana yıldızının yaşanabilir bölgesinde bulunan ilk Kepler gezegeni olma unvanının sahibi. Ancak Dünya’dan yaklaşık olarak 2,4 kat büyük olan gezegenin kayalık mı, sıvı mı yoksa gaz mı olduğu şimdilik meçhul.  

Öte yandan Kepler-22b’nin yıldızının etrafındaki dönüşünü 290 günde tamamlaması, Dünya’nın 365 günlük döngüsüne oldukça yakın. Ancak her ne kadar ötegezegen güneşimiz gibi G sınıfı bir yıldızın yörüngesinde bulunuyor olsa da, bu yıldızın Dünya’nınkinden daha küçük ve soğuk olduğu biliniyor. 

Kepler-69c 

Kepler-69c 

Yörüngedeki döngüsünü 242 günde tamamlayan Kepler-69c‘nin güneş sistemindeki konumu, bizim sistemimizdeki Venüs’ün konumuna benzerdir. Ev sahibi yıldızının Güneş’in yüzde 80’ini kadar parlak olması sebebiyle ise bu öte gezegen yaşanabilir bölgede gibi görünmektedir. 

Ancak gel gelelim ki yaklaşık olarak 2.700 ışık yılı uzaklıkta bulunan Kepler-69c, Dünya’dan yüzde 70 oranında daha büyüktür. Bu sebeple de bilim insanlarının gezegenin bileşeni konusunda şimdilik bir fikri yok. 

Kepler-62f 

Kepler-62f 

NASA’ya göre Kepler-62f, Dünya’dan yaklaşık yüzde 40 daha büyük ve güneşimizden çok daha soğuk bir yıldızın yörüngesinde dönüyor. Ancak 267 günlük yörüngesi, Kepler-62f’yi yaşanabilir bölge sınıfının bir üyesi haline getiriyor. Kepler-62, Kırmızı cüce yıldızına Dünya’nın güneşe olduğundan daha yakın bir yörüngede dönen bu ötegezegenin yıldızı ise çok daha az ışık üretiyor. 

Dünya’dan yaklaşık olarak 1.200 ışık yılı uzaklıkta olan Kepler-62f’nin büyüklüğü ise potansiyel olarak okyanuslara sahip olan kayalık bir gezegen olarak nitelendirilmesini sağlıyor. 

Kepler-186f 

Kepler-186f 

Kepler-186f, Dünya’dan yaklaşık olarak 500 ışık yılı uzaklıkta yer alıyor. Dünya’dan en fazla yüzde 10 daha büyük olan Kepler-186f; biraz dışta kalıyor olsa da yıldızının yaşanabilir bölgesinde yer alıyor gibi görünüyor. 

Ana yıldızı bir kırmızı cüce olması sebebiyle Kepler-186f için tam anlamıyla Dünya’nın ikizi olduğu söylenemez. Buna ek olarak bu ötegezegen, Dünya’nın güneşten aldığı enerjinin sadece üçte birini yıldızından alıyor. 

Kepler-442b 

Kepler-442b 

2015 yılında 1.194 ışık yılı uzakta keşfedilen ve NASA’ya göre Dünya’dan yüzde 33 daha büyük olan Kepler-442b, yıldızının yörüngesini 112 günde bir tamamlıyor.  

2021’de yayınlanan bir çalışma ise bu ötegezegenin büyük bir biyosferi sürdürmek için yeterli ışık alabileceğini iddia ediyor. Farklı gezegenlerin fotosentez yapabilme olasılığını analiz eden araştırmacılara göre Kepler-442b, yıldızından yeterince radyasyon alıyor. 

Kepler-452b 

Kepler-452b 

Keşfi 2015 yılında duyurulan bu dünya, NASA’ya göre güneş büyüklüğünde bir yıldızın etrafında dönen, boyutu Dünya’ya yakın ilk gezegen olma özelliğini taşıyor. Dünya’dan yüzde 60 daha büyük ve ana yıldızı güneşten yüzde 10 daha büyük olan Kepler-452b; güneşimize çok benziyor ve yaşanabilir bölgede yer alıyor. 

Elde edilen verilere göre Dünya’nın 1,6 katı büyüklüğünde olan Kepler-452b’nin kayalık olma ihtimali de bir o kadar kuvvetli. 1.400 ışık yılı uzaklıkta bulunan Kepler-452b’nin yıldızının etrafındaki döngüsü ise Dünya’dan sadece 20 gün fazla sürerek 385 günde tamamlanıyor. 

Kepler-1649c 

Kepler-1649c 

Dünya’ya benzer boyutlara sahip Kepler-1649c, yıldızının yörüngesinde yaşanılabilir bölgede yer alıyor. 300 ışık yılı uzaklıkta bulunan ve Dünya’dan sadece 1.06 kat büyük olan bu ötegezegen, yıldızından Dünya’nın güneşten aldığı ışığın yüzde 75’ini alıyor. 

Proxima Centauri b 

Proxima Centauri b

Dünya’dan sadece 4 ışık yılı uzakta yer alan Proxima Centauri b, Dünya’ya bilinen en yakın ötegezegen olarak öne çıkıyor. 2016 yılında keşfedilen ötegezegenin kütlesi ise Dünya’nınkinin 1.27 katı. 

Öte yandan her ne kadar yıldızının yaşanabilir bölgesinde yer alıyor olsa da bu ötegezegen, aşırı ultraviyole radyasyona maruz kalıyor. Bunun nedeni olara ise gezegenin yıldızına çok yakın olması ve yörüngedeki gezisini 11,2 günlük bir sürede tamamlaması gösteriliyor.  

TRAPPIST-1e 

TRAPPIST-1e 

TRAPPIST-1 yıldızının yörüngesinde dönen gezegenler, tek bir yıldızın yaşanabilir bölgesinde şimdiye kadar keşfedilen en Dünya büyüklüğündeki gezegenlerdir. Ancak yedi dünyadan oluşan bu gezegen sisteminde bulunan gezegenlerin çoğundaki suyun buharlaşmış olması ihtimali oldukça yüksek. 

2018 yılında yapılan bir araştırmaya göre sistemde yer alan gezegenlerden bazıları da Dünya okyanuslarından daha fazla suya sahip olabilir. Özellikle de sistemde yer alan TRAPPIST-1e isimli dünyanın yaşamı destekleme olasılığının oldukça yüksek olduğu tahmin ediliyor.